Focus: Bhutan

Bhutan to kraj o tradycji filmowej liczącej ledwie dwie dekady, jednak odważnie poszukujący swojego głosu i możliwości łączenia tradycji z nowymi środkami wyrazu.

Kino bhutańskie dopiero niedawno osiągnęło pełnoletniość: pierwsze produkcje i programy telewizyjne zaczęły powstawać pod koniec lat 90. XX wieku. Pierwszym filmem zrealizowanym w całości w Bhutanie był fabularny "Gasa Lama Singye" (1988) Ugyena Wangdi, który zasłynął potem jako dokumentalista. Drugi film - "Phama" - powstał dopiero w 1995 roku. Kolejną pionierską, zrealizowaną w całości w Bhutanie produkcją byli "Podróżnicy i magowie" (Khyentse Norbu, 2003), którym udało się dotrzeć na wiele międzynarodowych festiwali.

Dziś na potrzeby lokalnego rynku powstaje kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt produkcji rocznie. Rodzime produkcje dominują w lokalnych kinach, przyciągając przed ekrany liczną widownię. W ich estetyce widoczne są wpływy popularnych jeszcze kilkanaście lat temu filmów bollywoodzkich, jednak tematyka dotyczy lokalnych problemów i zjawisk zachodzących we współczesnej rzeczywistości, a sposób opowiadania nawiązuje do tradycyjnych narracji i historii. Pełne szczerych emocji i trzymające w napięciu fabuły pokazują życie kraju w zaskakujący sposób, pozwalając dostrzec znacznie więcej, niż turystyczne przewodniki. 

Coraz więcej twórców sięga też po mniej konwencjonalne formy, poszukując oryginalnego języka, który będzie najlepszym współczesnym środkiem wyrazu dla różnorodnej i bogatej kultury kraju. Filmy reżyserów takich jak Khyentse Norbu, Dechen Roder czy Tashi Gyeltshen przetarły bhutańskiemu kinu drogę na międzynarodowe festiwale, a dzięki organizowanemu przez niezależne środowisko artystyczne festiwalowi filmów krótkometrażowych coraz więcej osób interesuje się tą formą sztuki.

Współczesne kino Bhutanu otwiera przed widzami drogę do jednego z najbardziej niedostępnych rejonów świata, łącząc niezwykłe lokalne tradycje artystyczne i buddyjską filozofię z intrygującą, ambitną formą i ciekawymi konwencjami gatunkowymi. Jego przegląd na Festiwalu Pięć Smaków będzie unikatową okazją, by poznać kulturę himalajskiego królestwa - jego tradycyjne i współczesne oblicze. Obok tytułów, które podbiły międzynarodowe festiwale, znajdą się w jego ramach także najnowsze hity bhutańskiego box office'u, dokument pokazujący sceny z życia bhutańskiej rodziny oraz krótkie metraże - poetyckie, ulotne, często na wpół dokumentalne produkcje to okazja do duchowego namysłu, bliskiej obserwacji codzienności i kontemplacji tajemnic zawartych w dawnych opowieściach.

Sekcji towarzyszyć będą wykłady i spotkania, pozwalające poznać społeczny kontekst pokazywanych filmów i odkryć kulturowe tradycje do których nawiązują. Gośćmi festiwalu będą wyjątkowi twórcy, zajmujący się różnymi dziedzinami sztuki filmowej - spotkania z nimi pozwolą poznać aktualne oblicze świata filmowego i sztuki współczesnej Bhutanu. 

  • Dechen Roder - reżyserka filmu "Miód dla dakini", autorka filmów krótkometrażowych i dokumentów, producentka i organizatorka festiwalu filmowego Beskop Tshechu.
  • Pema Tshering - reżyser filmu "Święta maska", artysta wizualny wykorzystujący tradycyjne i nowoczesne techniki graficzne, autor obrazów i komiksów. 
  • Lhaki Dolma - aktorka, laureatka licznych nagród aktorskich; reżyserka, producentka oraz działaczka społeczna zajmująca się prawami kobiet i dzieci. 
  • Pema Tshering - producent filmów "Złoty kuzyn" i "Zepsuty świat", dyrektor studia Thuktro Productions, od kilkunastu lat aktywnie działający w branży filmowej, w latach 2015-2017 dyrektor Bhutan Film Association.

kontakt: info@piecsmakow.pl
© Fundacja Sztuki Arteria, realizacja: Pracownia Pakamera + Multiversal