Odwrócone spojrzenia. Filmy z Łódzkiej Szkoły Filmowej na 20. Pięciu Smakach

Dzisiaj

YEDU, reż. Liao Mukai

Co dzieje się z filmowym spojrzeniem, kiedy twórca zmienia miejsce zamieszkania, język i punkt widzenia? Jak doświadczenie życia pomiędzy kulturami wpływa na sposób opowiadania? I co azjatyccy reżyserzy wynoszą z Łódzkiej Szkoły Filmowej, jednej z najważniejszych szkół filmowych w Europie? W jubileuszowym programie Pięciu Smaków otwieramy przestrzeń dla młodych filmowców, których twórczość powstaje na styku różnych tradycji, estetyk i doświadczeń.

Wszystkie filmy programu Odwrócone spojrzenia będą prezentowane w kinie i online

„Odwrócone spojrzenia” to specjalna sekcja poświęcona reżyserom azjatyckiego pochodzenia, którzy studiowali w Łódzkiej Szkole Filmowej. Składa się na nią kino tworzone z perspektywy kogoś, kto znajduje się pomiędzy – przyglądające się Polsce, miejscom, z których pochodzą twórcy, otaczającemu ich społeczeństwu i własnej historii. Filmy z sekcji opowiadają o migracji, wykorzenieniu, tożsamości i życiu pomiędzy, ale interesuje nas w nich także ten szczególny moment, w którym różne sposoby patrzenia spotykają się i konfrontują.

Chcemy przyjrzeć się temu, co powstaje na styku kultur, a jednocześnie wyrasta z dialogu. Azjatyckie doświadczenia spotykają się tu z tradycją polskiej szkoły filmowej, a osobiste historie – z charakterystyczną dla łódzkiej Filmówki potrzebą krytycznego przyglądania się rzeczywistości. Wpływ szkoły może być widoczny w obrębie warsztatu, w sposobie budowania narracji, pracy z obrazem, dokumentalnej obserwacji czy stosunku do bohatera. Chcemy zwrócić uwagę publiczności na napięcia obecne w obszarze formy filmowej pod postacią licznych pęknięć i zderzeń.

Program podzieliliśmy na dwa bloki. „Zderzenia estetyk” skupiają się na języku filmowym. Trzy filmy pokazują różne strategie twórcze i różne sposoby transformowania doświadczenia życia pomiędzy kulturami – na styku dokumentu i fikcji, obserwacji i pamięci, osobistego doświadczenia i odziedziczonych sposobów opowiadania. To młode, osobiste kino, które nie próbuje wygładzać różnic, lecz przeciwnie – wydobywa z nich twórcze napięcie, szczególnie obecne, gdy tematem staje się rodzina. „Bezsenność” Tan Mo to nocna obserwacja zawieszona pomiędzy Łodzią a Chinami; „Pierwsza wichura wiosny” Juna Akagawy jest zrealizowanym w Polsce i Japonii, osobistym zapisem ostatniego okresu życia dziadków reżysera; a w kreślącej rodzinny portret „Pierwszej rozmowie” Ho Kueng Lona przenosimy się do Makau.

Pierwsza wichura wiosny, reż. Jun Akagawa

Na „Systemowe pęknięcia” składają się z kolei trzy historie o życiu pomiędzy kulturami, językami i społecznymi marginesami. „Plac Wolności” Chiang Ming-Weia patrzy na Polskę oczami zagranicznego studenta, zderzając doświadczenie migracji z nacjonalizmem i kryzysem solidarności. „Przypadek N.N.” Chang Yu-Sunga kieruje spojrzenie na bezimiennego zmarłego, o którego nikt się nie upomniał, i pyta, czy w rutynie procedur jest miejsce na empatię. Z kolei „YEDU” Liao Mukaia opowiada o poszukiwaniu prawdy, która stopniowo ujawnia, jak system alienuje i zmienia ludzi, którzy w nim funkcjonują.

W sekcji zobaczymy:

Bezsenność (reż. Tan Mo, Polska 2017)
Pierwsza wichura wiosny (reż. Jun Akagawa, Polska 2024)
Pierwsza rozmowa (reż. Ho Kueng Lon, Makau 2019)
Plac Wolności (reż. Chiang Ming-Wei, Polska 2019)
Przypadek N.N. (reż. Chang Yu-Sung, Polska 2023)
YEDU (reż. Liao Mukai, Polska, Chiny 2024)

Kuratorką sekcji jest Lu Xuan, absolwentka Wydziału Montażu Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Obecnie mieszka i tworzy w Polsce.

Po projekcjach odbędą się dyskusje, odpowiadające obu częściom programu. Porozmawiamy o tym, jak tworzy się kino na styku kultur i co zmienia w filmowym spojrzeniu doświadczenie migracji. Przyjrzymy się również wpływowi estetyki Łódzkiej Szkoły Filmowej na twórczość azjatyckich filmowców, a także temu, dlaczego Polska staje się dla nich miejscem studiowania, tworzenia i budowania własnej filmowej przyszłości. Będzie też okazja do zastanowienia się, czy spojrzenie z pozycji „kogoś z zewnątrz” pozwala dostrzec pęknięcia, które pozostają niewidoczne dla osób znajdujących się w centrum.

„Odwrócone spojrzenia” to dla nas coś więcej niż prezentacja kilku krótkich metraży. To próba stworzenia przestrzeni dialogu – między Wschodem i Zachodem, Polską i Azją, różnymi językami filmowymi, ale także między samymi twórcami i publicznością. Od początku istnienia Pięciu Smaków zależało nam na tym, by nie tylko pokazywać kino, ale również tworzyć wokół niego kontekst i okazję do spotkania. Tym razem chcemy przyjrzeć się spotkaniu kultur, które wpływa na język filmu.

Pokazy

Odwrócone spojrzenia: Zderzenia estetyk, 70'

Kinoteka 3, 11 listopada, godz. 17:30

online: od 10 listopada do 6 grudnia

Bezsenność / Insomnia, reż. Tan Mo, Polska 2017, 17'
Pierwsza wichura wiosny / Haru ichiban / The First Gale of Spring, reż. Jun Akagawa, Polska 2024, 18'
Pierwsza rozmowa / Huānyíng duìhuà / First Conversation, reż. Ho Kueng Lon, Makau 2019, 35'