18. edycja Festiwalu Filmów Azjatyckich Pięć Smaków

W 2024 roku pod patronatem Drewnianego Smoka przelatywaliśmy po tokijskim niebie, zachwycaliśmy się twórczością Stanleya Kwana, zwiększyliśmy też naszą wrażliwość środowiskową.

Program

W programie 18. edycji znalazło się sześć sekcji. Obok stałych filarów programu w postaci prowokującego do dyskusji arthouse’u w sekcji konkursowej czy olśniewającego mainstreamu w Asian Cinerama, programerzy przygotowali filmowy portret Tokio na przestrzeni dekad oraz retrospektywę czołowego feministy hongkońskiego kina. Dodatkowo w programie pojawił się polski akcent w postaci “Entropii”, i pokazy specjalne - niespodzianka na widzów w postaci dodanych już w trakcie festiwalu filmów, dostępnych tylko online.

Łącznie pokazaliśmy 42 filmy w kinach i 33 na festiwalowej platformie VOD. W kinach odbyły się zarówno rozmowy z twórcami, jak i debaty poświęcone krytyce filmowej, literaturze i azjatyckiej kuchni. Program 18. edycji festiwalu przygotowali: Marcin Krasnowolski, Łukasz Mańkowski, Maja Pielak, Marta Dymek, Sara Carotenuto i Suphon Niamkamnoet.

Lista filmów

Autor trailera i muzyki: Julek Płoski

Sekcje 18. Festiwalu Filmów Azjatyckich Pięć Smaków

Nowe Kino Azji

Sekcja konkursowa, dająca szansę wsłuchania się w nowe głosy w świecie azjatyckiego filmu. Zaprezentowane w niej filmy, nie szukają ucieczki od współczesności, ale wpatrujują się w nią z uważnością. Począwszy od tajskiej nostalgii, przez singapurskie opowieści o tożsamości, po historie z Korei Południowej i Tajwanu, przywracające wiarę w humanistyczne wartości - poszukujące i meandrujące, filmy z konkursu pozwoliły eksplorować azjatyckie tu i teraz za pośrednictwem zachwycających kreatywnością narracji. 

Asian Cinerama

Sekcja potwierdzająca, że to w Azji bije serce kina rozrywkowego. Filmy reprezentujące komercyjne oblicze kinematografii azjatyckich, najnowsze produkcje spod ręki mistrzów azjatyckiego kina i takie, które stały się przepustką do sławy początkujących reżyserów. Pokazy w ramach Asian Cineramy dały szansę, aby doświadczyć filmowych emocji, jakimi żyją widzowie w Seulu, Tokio czy Bangkoku. 

Portret: Stanley Kwan

Pierwsza w Polsce retrospektywa twórcy kojarzonego z Hongkońską Nową Falą, który od początku kariery szedł własną ścieżką, konsekwentnie ignorując trendy lokalnego mainstreamu. Stanley Kwan debiutował w połowie lat 80. filmem "Kobiety" i to własnie kobiety były głównymi bohaterkami jego kolejnych dzieł. Przyglądał on się im w momentach kryzysów i życiowych prób, na tle wydarzeń historycznych. Jego wrażliwość i wyjątkowość sprawiły, że grały u niego najwybitniejsze aktorki kina chińskojęzycznego. Kwan był też jednym z pierwszych azjatyckich reżyserów, który dokonał publicznego coming outu, stając się ambasadorem społeczności LGBT i kluczowym autorem kina queerowego.
Od rzadko pokazywanego debiutu, przez największe sukcesy artystyczne i kasowe z lat 90., po filmy, w których realizacji Kwan brał udział jako producent – retrospektywa podczas 18. Pięciu Smaków przybliżyła polskim widzom twórczość tego wpływowego artysty.

Tokijskie Opowieści

Przekrojowy obraz japońskiej metropolii, portret miasta-giganta w wielogatunkowym ujęciu, obejmującym ostatnie sześć dekad historii japońskiej stolicy. Zaprezetnowane podczas festiwalu filmy opisują tokijską topografię od lat 60. do czasów współczesnych, rejestrując zachodzące w niej zmiany. Przewodnikami po pejzażu byli znani twórcy, których uważne oko dostrzega pełną niuansów tożsamość miasta, naznaczoną biografiami jego mieszkańców i lokalnymi kontekstami. W ich obiektywach Tokio jawi się jako przestrzeń pełna nieoczywistych zdarzeń.

Focus: Środowisko

Wybór siedmiu filmów, pozostających ze sobą w dialogu, choć różniących się gatunkowo i stylistycznie, składający się na portret relacji człowieka z naturą w obliczu palących problemów współczesnego świata. Od rozpędzonego, zanurzonego w grotesce kina gatunków, po powolną filmową poezję, która o związku z przyrodą opowiada poprzez dźwięki i senne wizje – sekcja Focus: Środowisko pokazała, na jak różne sposoby kino może opowiadać o tematach środowiskowych.

Odrestuarowana Klasyka

Sekcja, w której rządzi styl i kultowość, a długo niedostępne tytuły w końcu mogą wybrzmieć na dużym ekranie we wspaniale odnowionej postaci. 

Polskie Akcenty

Uroczysta premiera filmu "Entropia" w reżyserii Anany Fam-Rieskaniemi, polskiej reżyserki wietnamskiego pochodzenia.

Filmy Otwarcia i Zamknięcia

Festiwal oficjalnie otworzył poruszający dramat „Pamiętnik z dzieciństwa” – jeden z najgłośniejszych hongkońskich filmów sezonu, który mimo skromnego budżetu i ambitnego tematu znalazł uznanie lokalnej publiczności, przynosząc debiutującemu debiutującemu w tej roli Nickowi Cheukowi reżyserską nagrodę w konkursie Golden Horse Awards. 

Kinowa odsłona festiwalu zakończyła się ogłoszeniem werdyktu People’s Jury i oraz seansem tajwańskiego filmu “Szczwany lis” w reżyserii Hsiao Ya-chuana.

Zwycięzcy 18. Pięciu Smaków

Sekcja konkursowa Nowe Kino Azji w 2024 roku należała do Azji Południowo-Wschodniej!

Decyzją People’s Jury, obradującego w składzie: Mia Parnall, Harry Bayley, Sergiu Inizian, Leticia de Maio, Matin Nikookar Ardestani, Leeloo Morgan, Izabela Niepokój, Dobrochna Walczak, Piotr Piasek. 

Grand Prix 18. edycji Pięciu Smaków otrzymał film z Indonezji – “Monizm” w reżyserii Riara Rizaldiego.

Honorowe wyróżnienie 18. edycji trafiło z kolei do Chee Sum Chia, za malezyjską “Oazę na chwilę”.

Konkurs im. Jagody Murczyńskiej

Chcąc uhonorować pamięć Jagody i kontynuować jej misję popularyzacji filmu azjatyckiego w Polsce, Fundacji Jagody Murczyńskiej oraz Fundacja Sztuki Arteria, zainaugurowały Konkurs skierowanym do osób piszących o kinie Azji. Pierwsza edycja Konkursu im. Jagody Murczyńskiej towarzyszyła 18. odsłonie Pięciu Smaków. Nadesłane teksty zostały ocenione przez Jury, w składzie Marta Stańczyk (kwartalnik “Ekrany”), Katarzyna Borowiecka (Program Trzeci Polskiego Radia) oraz Marcin Jacoby (Uniwersytet SWPS). 

Nagrodę Główną otrzymała Magda Nieświec za tekst "Kolektywna i indywidualna pamięć w kambodżańskim kinie dokumentalnym Rithy'ego Panha". Wyróżniono także prace Juliana Marcinowa, Roksany Skibińskiej i Jakuba Wanata. Nagrodą w Konkursie był udział w 26. MFF Filmowym w Jeonju w Korei Południowej w maju 2025 roku. Ceremonii wręczenia nagród towarzyszył dedykowany pamięci Jagody seans filmu “Aktorka” w reżyserii Stanleya Kwana.

Goście festiwalu

Festiwal Pięć Smaków to okazja do spotkania się z wyjątkowymi artystami, którzy swoim autorskim spojrzeniem i filmowym stylem reprezentują różnorodność kontynentu azjatyckiego. Podczas 18. edycji Pięciu Smaków widzowie mieli okazję spotkać się z osobami z Japonii, Chin, Malezji, Tajwanu, a także Hongkongu, zaskakując przyjeżdżających do Warszawy gości – swoimi pytaniami, ciekawością i wiedzą. Spotkania na festiwalu to jeden z esencjonalnych elementów tożsamości Pięciu Smaków – okazja do poszerzenia horyzontów w intymnej i przyjaznej atmosferze.

W kinowej odsłonie 18. edycji Pięciu Smaków uczestniczyli: 

• Hiroshi Ishikawa, reżyser japońskiego filmu  “tokyo.sora” 

• Shiika Okada, reżyserka japońskiego filmu "Kroniki kisspeptyny”

• Peng Tzu-hui i Wang Ping-wen, reżyserki tajwańskiego filmu “Wiosenna podróż” 

• Chia Chee Sum, reżyser malezyjskiego filmu “Oaza na chwilę”, laureat wyróżnienia w konkursie Nowe Kino Azji

• Qu Youjia, reżyser chińskiego filmu “Siedziała jak każda inna"

• Sasha Chuk, reżyserka hongkońskiego filmu “Życzę ci dobrze”

• Anna Fam-Rieskaniemi, polska reżyserka wietnamskiego pochodzenia, twórczyni filmu “Entropia”

Informacje o gościach festiwalu

Akademia Azjatycka 

Edukacja zawsze była niezwykle ważnym elementem Pięciu Smaków. W ramach cyklu Akademia Azjatycka w kinach zorganizowano wydarzenia, pozwalające na lepsze zrozumienie programu filmowego. W 2024 roku skupiono się na interdyscyplinarnym przybliżeniu widzom Japonii m.in. poprzez debatę z Wydawnictwem Tajfuny, poświęconą literackiemu Tokio, spotkanie z Marcinem Wojtasikiem podczas którego nakreślono kulinarną mapę Tokio czy debatę poświęconą kontrkulturowemu manifestowi jakim jest kultowy już film Żałobna Parada Róż. 

Program Akademii Azjatyckiej 

Materiały dodatkowe 

Zespół programowy Pięciu Smaków, wraz z partnerami i patronami festiwalu co roku przygotowuje bogate materiały dodatkowe. Ich celem jest merytoryczne poszerzanie kontekstów filmów z programu. Wsród nich znajdują się liczne artykuły i podkasty, a także 10 rozmów wideo ze znakomitymi twórcami filmów 18. edycji – w tym rozmowy z Stanleyem Kwanem czy Shin’yą Tsukamoto!

eseje, wywiady, podkasty

rozmowy z twórcami

Partnerzy i sponsorzy festiwalu

18. Azjatycki Festiwal Filmowy Pięć Smaków dofinansowano ze środków m. st. Warszawa, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Polski Instytut Sztuki Filmowej, Hong Kong Economic and Trade Office Berlin, Create HK, HK Film Development Fund, Ministry of Culture Taiwan, Taipei Economic and Cultural Office Prague, oraz Japan Foundation.

Partnerzy 18. edycji: Kino Muranów, Kinoteka, Pracownia Szumu

Patroni medialni 18. edycji: Zwierciadło, K MAG, Wyborcza.pl, Wysokie Obcasy, MINT, Filmweb, Onet, Filmawka, Pełna Sala

Specjalne podziękowania: Fundacja Kultura bez Barier, Fundacja Kino Dostępne, Fundacja Obserwatorium, Festiwal Kamera Akcja, Kabak, Amondo, Tajfuny, Linh Nguyen, Asia Travel