Archiwum - 9. Festiwal Filmowy Pięć Smaków

Paulina Żurkowska: Nie uciekniesz

"Tanatos, pijany" to szokujące dzieło Changa Tso-chi. Fatalistyczna historia o poszukiwaniu tożsamości, utracie złudzeń i totalnej beznadziei ukazuje konsekwencje upadku człowieka, który nie ma szans na inny los. O katastrofie decyduje matka.

"Tanatos, pijany" skupia się na trzech młodych mężczyznach żyjących w zaniedbanej dzielnicy Tajpej. Rat, jego brat i Shuo na co dzień obcują ze śmiercią, przemocą i upadkiem. Są kształtowani przez beznadziejną rzeczywistość, z której nie ma drogi ucieczki. Poszukiwanie tożsamości staje się mniej ważne niż zachowanie pozorów wolności i zwyczajne przetrwanie, a wyższe uczucia są zabijane przez czysto zwierzęce pragnienia.

Chang Tso-chi budując swoją historię, zdecydował się zaburzyć linearność akcji. Przeskoki w czasie, sceny rozgrywające się w domyśle i poza rzeczywistością, rezygnacja z układu przyczynowo-skutkowego – to wszystko sprawia, że sytuację bohaterów poznajemy z epizodów, scen i urywków wydarzeń. Wspólny dom oraz patologiczne relacje z innymi ludźmi określają ich pozycje społeczną, szanse i perspektywy. Rat i Shanghe są ograniczeni przez niesprawiedliwe oskarżenia matki oraz sposób, w jaki sami siebie postrzegają. I tak Rat, nazywany nieudacznikiem, w końcu traci jakiekolwiek aspiracje i system wartości. Shanghe, uznawany za lepszego, odnoszącego sukcesy, przez nieuporządkowaną przeszłość nie może znaleźć ukojenia również w teraźniejszości.

W rzeczywistości bracia są jednak tacy sami. Obaj za wszelką cenę próbują wypełnić pustkę spowodowaną brakiem podstawowej więzi z matką oraz, tak jak i Shuo, nie mają kontroli nad własnym życiem. Próbują rekompensować ją sobie alkoholem, relacjami seksualnymi oraz poczuciem dominacji nad innymi. I chociaż przez chwilę może wydawać się, że im się udało, w filmie Changa nie ma miejsca na szczęście.

Wpływ matki na Rata i Shanghe jest tym, co spaja całą historię. Mimo że przez większość filmu kobieta jest fizycznie nieobecna, ma ogromne znaczenie dla życia synów. To ona – pijaczka i burdelmama, jako pierwsza narzuca im przecież pozycję lepszego i gorszego brata, utrzymywaną nawet po jej śmierci. Ona jest źródłem największych pragnień i dramatów obu mężczyzn oraz przyczyną, dla której tak trudno im wyrwać się z Tajpej.

"Tanatos, pijany" to film skrajnie fatalistyczny. Ukazuje losy bohaterów, którzy nie mają najmniejszego wpływu na swoją sytuację. Ich dramatyczna beznadzieja jest szokująca, ale wiarygodna – o każdym decydują przecież relacje z najbliższymi, a z życiowego dna trudno znaleźć drogę ucieczki.

Paulina Żurkowska

kontakt: info@piecsmakow.pl
© Fundacja Sztuki Arteria, realizacja: Pracownia Pakamera + Multiversal